Тамхиний тухай яринаа өнөөдөр. Өлсгөлөн байхад хоол, даарч байхад дулаан, ганцаардаж байхад хань, тэвдэж байхад түшиг, гуниж байхад тайвшрал болно шүү дээ. За яахав дээ. Тамхи татдаг дутагдалтай л хүн байгаа биз. Юу ч гэсэн өрөөсөн дугуйнууддаа тусгайлаад дахиад нэг алтан медалийн баяр хүргэчихье. Түвшинбаяр ах ч гэсэн хааяа нэг тамхи сордийн гэсэн шүү хи хи. Тоглосийн итгэчвээ. Би мэдэхгүй л дээ. Хүн гүтгэвэл алдас болох байх. Аам соори. Хаанаас тийм сайхан хүн утаа угзардаг байв гэж... Миний хувьд энэ доопингийг хэрэглээд чамгүй удаж байнаа. Хаях оролдлогийг хар мянган удаа хийсээн. Тэгээд зовлонгоо хуваалцая гэж бодлоо. Сар, 14 хоног, 1 хоног, ганц цаг гээд гарсан хугацаа өөрөө өөр. Ижил тал нь гэвэл буцаж ороод өмнөхөөсөө илүү татдаг болчихийм байна лээ. Үнэхээр л сэтгэлийн тэнхээ хэрэгтэй юм шиг байгаан. Ер нь тамхийг ямар нүгэлтэй, буянтай хүн нь зохиосон бол. Амаараа утаа сороод сайхан байдаг гэдгийг яаж мэдсэн байнаа. За тэгээд зовлон ихээ. Муухай үнэртэнэ, задгай мөнгө халаасанд тогтохгүй , болох болохгүй газар татмаар болно хэцүү хэцүү. Саяхан нэг 2 сар хэртэй татахгүй гүрийж үзсээн. Эхэндээ ч аймаар хэцүү байдгийн байна лээ. Гудмаар явахад тав алхаад л ширхэгийн тамхи тааралдаж сэтгэл сэдрээнэ. Тамхи татаад алхаж байгаа хүмүүсийг хараад атаархана. Жижигхэн хүүхэд өлсөхөөрөө хоол идэж байгаа хүнийг хараад ам нь хөдөлдөг шүү дээ бараг л тэрэн шиг юм болно. Кино үзээд суухад тамхитай хэсэг заавал гарна. Хамар амаараа утаа саагуулаад бүр уушигны шүүс ялгаруулаад хаячихна. Шөнө зүүдлэгдэнэ. Яаж зүүдлэгдэнэ гээч. Яг сайхан татах гэж байсан чинь гал олдохгүй байна, хугарчихлаа, бороо ороод норгочихлоо, сорогддоггүй ээ гээд л солиорч өгнө дөө. Яах аргагүй донтсон нь тэр юм байхдаа. Тэгээд л сайхан шалтаг хайж эхлэнэ шүү дээ. Ганцыг татлаа гээд буцаад орчих биш, өнөөдөр чинь баярын өдөр яахав дээ, тийм ч юманд сэтгэл шаналаад байна гээд л. Татдаггүй хүмүүс бол ойлгодоггүй юмаа. Энэ утааг хаяхад юун хэцүү байхав сэтгэл л мэднэ, гашуун юмны юу нь гоё байдаг байнаа энэ тэр... Би ч гэсэн орохоосоо өмнө тэгдэг байсиймаа. Сонирхож татаж байгаа юм чинь хаяна гэсэн үедээ л хаячихна, хүмүүс гарч чадахгүй байна гэж юугаа яридаг байнаа гэж боддог байлаа, яридаг байлаа. Тамхины хор хөнөөлийн тухай зөндөө л юм байдаг. Тэр бүхнийг уншаад сэтгэл өвдөнө гэж байхгүй болсоон. Сүх далайтал үхэр амараа гэж... Уг нь их хортой юм байгаан ш дээ энэ хог чинь. Үр хүүхдэд нөлөөлнө, хорт хавдар болно, орчин тойрныхоо хүмүүсийг хордуулна. Ингэхэд орчин тойрнийхоо хүмүүсийг хордуулна гэдэгтэй санал нийлдэггүй юмаа. Ямар ам хамар луу нь үлээгээд байгаа биш, гэр орондоо хажууд нь татаад байгаа биш. Үсрээд л татсаны дараа жоохон үнэртэнэ. Ухамсартай хэрэглэнэ ш дээ. Бас мөнгөлөг үедээ бохь, чихэр энэ тэрхэн аваад ам руугаа хийчихнээ. Нээрээ гарахаар бас сонин юм байлаа шд. Өглөө ажил руугаа явах болгондоо авдаг тамхи авдаг байсан эгч хүртэл гайхаж харж мараад, хэд хоногийн дараанаас нөгөө эгчээс бүр хүн юм авахгүй байгаа юм шиг санагдаад орлогогүй болчихсон ч юм шиг санагдаад өрөвдөх сэтгэл ч төрөх шиг. Хэ хэ. За за өөрийгөө өмөөрөөд, тамхиа магтаад унах шиг боллоо. Хүн амьтан уруу татаад яахав. Хор хөнөөлийнх нь талаар яръя даа. Энэ тэндээс авсийм шүү. Та бүхэн энийг сайн уншаарай. Хэдүүлээ энэ “хорноос” татгалзъя.

1. Эр эмийн ёсыг судлагч нэрт эрдэмтэн Л.Я.Якобсоны дvгнэлтийг vзвэл бэлгийн сулрал евчний 11 хувь нь тамхи их татсанаас болдог байна.
Жирэмсэн эмэгтэйчvvд тамхи татах нь бvр ч аюултай гэдгийг хэлээд яах вэ! Эхийн сvvнд никотин шингэж нярай, нялх хvvхдийн мэдрэл, биеийг их хордуулдаг.
Тамхи татдаг хархvv аятайхан юм шиг харагдвал том эндvvрэл шvv! Тамхи татах нь зориг хатуужлаар тегелдер эр хvний шинж огт биш, харин сул дорой хvний тэмдэг. Бас биеэ тоосон сагсуу хvний нэг илрэл гэж болно. Тамхины гоё хайрцаг, асаагуур гаргаж гайхуулах нь еерийгее догь, <<менге ихтэй>> хvн болгож харуулах гэсэн хуурамч санаа. /Жинхэнэ тамхичин хэзээ ч ийм зүйл боддоггүй л юм уг нь. Дүр эсгэгчид л.../ Тамхины утаагаар еерийгее тедийгvй, орчин тойрны хvмvvсийг хордуулж байдаг.
Тамхи айл ерхийн енге vзэмжийг хvртэл гутаадаг ба эд материалын том гарз хохирол учруулдаг билээ.

2. Богино хугацаанд vvсэх нелеелел
Үснээс муухай vнэр vнэртэнэ.
Тархины хvчилтерегчийн хангамж багасна.
Амнаас муухай vнэр vнэртэж, шvд шарлана.
Уушигны хvчилтерегчийн хангамж муудсанаар бие суларч, амьсгал бачуурна.
Зvрхний ажиллагаа хурдасч, даралт ихэснэ.
Хуруу, гар шарлана.

3. Удаан хугацаанд vзvvлэх нелеелел

4. Тамхинд 4000 терлийн химийн нэгдэл байдгийн дотор хvнийг маш хvчтэй донтуулдаг никотин болон хорт хавдар vvсгэдэг 43 терлийн хорт бодис агуулагддаг.

Татаж буй тамхины утааны 20 хувь нь эзнийхээ уушгинд, vлдсэн 80 хувь нь орчны агаарт дэгдэж еерийгее болон эргэн тойрны хvн ба амьтныг хордуулдаг.
Тамхины утаатай ереенд 1 цагийн турш байгаа хvн 15 ш тамхи татсантай тэнцэхvйц хэмжээний хавдар vvсгэгч бодисуудаар амьсгалдаг.

5. Жилд ойролцоогоор 130 сая хvvхэд терж байгаагийн 50 сая нь идэвхигvй тамхичид болж байна. Нярайн гэнэт нас баралт тамхичин эхээс терсен хvvхдэд 5 дахин их тохиолддог.
Эцэг эхийн тамхины утаанд ертсен хvvхдvvдийн 50-100 хувь нь ханиад, чихний халдвар, гуурсан хоолойн vрэвсэл, багтраа, хатгаа евчинд илvv ертдег.
Эцэг эх нь тамхи татдаг гэр бvлээс гаралтай хевгvvдийн 67 хувь нь, охидын 78 хувь нь тамхичин болдог.

6. Та vvнийг мэдэх vv
-Тамхи болгонд хорт хавдар vvсгэгч олон янзын бодис агуулагддаг.
-Єдєр болгон нэг хайрцаг тамхи татдаг хvний уушгинд нэг жилийн хугацаанд 1 л бохь хуримтлагдана.
-Нэг тамхи татсан хvний нас 8 минутаар богиносдог.
-Тамхи татсанаар таны бие махбодь ч, хvний сэтгэл санаа ч тvvний хамааралд орно. Тамхиа хаяхгvй бол биеийн тамирын дасгал тамхины сєрєг нєлєєг арилгаж чадахгvй.
-Гэр ахуйн аймшигт гал тvймэр гарахын шалтгаан нь тамхинаас болдог.
-30 сая гаруй тамхичид тамхинаас гарснаа мэдээлжээ.

7. Тамхинаас гарах аргыг 2 ангилж байна:
- Шууд хаях арга
Шууд хаясан тохиолдолд хvний биед аливаа серег нелее байдаггvй.
- Аажим хаях арга
Зуршлыг бага багаар еерчлех (еерийн хяналт, еерийн удирдлага, нийгмийн дэмжлэг)
Никотин орлуулах эмчилгээ (никотинтой бохь, арьсан дээр наадаг никотинтай наалт)
Бусад эмийн аргууд (ургамлын, амьтны гаралтай)
Гипноз эмчилгээ
Зvv теенvvр
Хувь хvнд хандсан арга барил

Тамхинаас гарч байгаа хvн 6З /зургаан зээ/-ийг зарчмыг баримтлаарай.
1. Зарлах: Би тамхи татахгvй байхаар шийдлээ гэж еерее еертее давтан хэл.
2. Зайлсхийх: 10 минут хvлээ. Ихэнх хорхой, хvсэл 3-5 минут л vргэлжилнэ.
3. Зев амьсгалах: Хоёр юмуу гурван удаа гvн амьсгал авахад л та тайвширна.
4. Зевхен шингэн юм, ус уух: Буцалгасан усыг маш аажмаар шимж уу.
5. Завгvй байх: Явган яв, хэн нэгэнтэй ярь, тайвшир, бохь зажил, еер дуртай зvйлээ хий.
6. Залбир, сvсэглэх: Дотроо сvсэглэ, залбир, дотоод сэтгэлээсээ ямар нэг тусламж хай.

Эх сурвалж www.mclibrary.edu.mn

Уухай... Монголчууд минь мандан бадраг. Монгол түмний хүү дэлхий спортын их наадам болох олимпоос алтан медаль анх удаагаа авлаа. Дэлхийн дээвэрт төрийн дуулал минь эгшиглэлээ. Монгол цустай, монголд элэгтэй хүн бүрийн самсаа шархирч баярын нулимс цийлэгнэсэн сайхан өдөр боллоо. Үнэхээр сайхан. Одоо ч миний цээжинд нэг юм оволзоод гардаггүй. Монгол хүн болж төрснөөрөө бахархах сэтгэл цалгиж байна. Жудо бөхийн -100 кг-ийн тамирчин олон улсын мастер Найдангийн Түвшинбаяр, буудлагын спортын мастер Гүндэгмаадаа бүх ард түмнийхээ өмнөөс халуун баяр хүргэе. Монгол түмэн цааш цаашдаа улам илүү хийморьлог хүчтэй, эвтэй найртай байх болтугай. Одоо боксчид болон чөлөөт бөхчүүд, бүх тамирчдадаа амжилт хүсч бүхий л сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. Уухай...

"Эмээ өвөө бясаа гурав
Сүүтэй будаа чанаж л гэнэ.
Ширдгэн дээрээ асгаж л гэнэ
Ширүүхэн зодоон болж л гэнэ" гээд бид багадаа дуулдаг байсансан. Нэг тийм хошин маркийн дуу. Өнөөгийн улс төрийн байдлаа харахаар энэ дуу л өөрийн эрхгүй аманд аялагдаад байхийн хэ хэ. Чингисийн Монголын өнөөгийн чингэсхэнүүд болох МАХН, АН болон бусад нам хөдөлгөөний нэр дэвшигчид саяын сонгуульд бүгд л булхай луйвар хийсэн. Ард түмнээ басамжилсан. Саналыг нь худалдаж авах гэж бүгдээрээ л оролдсон. Их хуралд л гарч байвал юу ч амласан хамаагүй болсон. Бид бүгдээрээ мэднэ. Зарим нь бүр Чингисийн үеийн газар нутгийг буцаан нэгтгэх юм ярина лээ. Саяын сонгуулиар хаалга нүдэж байгаад тарааж өгсөн сая сая төгрөгний эрхийн бичгүүдээс өөрийнхөө нэр дээр байгааг мөнгөн дүнд шилжүүлж үзлээ. Би лав байрны мөнгө элбэг хийчихэж. Даанч энэ хэдэн цаас миний өмч хөрөнгө болохоосоо илүүтэйгээр сонгуулийн синдромыг илэрхийлэх нь ойлгомжтой. Хүүхэд бүртээ хоёр хоёр мянган төгрөг сар бүр өгөх гэж алаан болсон юм чинь сая, сая таван зууг өгнө гэдэг ёстой үлгэр. Хэн нэгэн эрх баригч хэзээ нэгэн цагт энэ сонгуулиар амласан амлалтаа биелүүлнэ гэвэл мань мэтийн нас байтугай бурхан багш гуайн нас ч хүрэхгүй биз.
Эрх баригчид, эрх мэдлийн төлөө үзэл бодлоо худалдсан намууд энэ холион бантантай будаагаа 07 сарын нэгэнд 01-нд ард түмэн дээрээ асгачихаад одоо болтол хоорондоо уралцаад зодолдоод байхийн. Нэгнийгээ доош нь хийж, их хуралд сууж байвал эрлэгийн элчтэй дэр нэгтгэхээс буцахгүй нээ. Зарим нь одоо л нэг их ард түмэндээ улс орондоо санаа зовдог хүн болчихож гэнээ. Сонгууль булхайтай болсныг, ард түмний сонголт шороотой хутгалдсаныг мэдчихсэн гэнээ. Гэнэт цоорсийм байх даа. Хэвлэлийн бага хурал хийгээд нулимс нь цийлэгнээд сууж байхийн. Матрын нулимс гаргаад сууж байхаасаа ичдэггүй л юм байх даа. Өрөөсөн дугуйнуудаа шорон оронд аваачиж хоричихоод бараг л удахгүй бөөрийг нь гаргах юм ярьцгаах юм. Тэр хүмүүсийг үнэхээр л буруутгаад байгаа юм бол өөрсдөө ч гэсэн тэр ганц худагтаа очиж цуг сууцгаа. Ижилхэн л сонгуулийг завхруулчихаад. Одоо нэг хэсэг нь нээг их хүн өрөвдөж, хайрласан хүний эрхийн төлөө тууштай тэмцсэн хүмүүс. Нөгөө хэсэг нь их л ард түмнийхээ төлөө зүтгэж, улс оронд үүссэн хямрал, үймээнийг зохицуулдаг хүмүүс. Үймээн гаргаад байгаа анархистуудаас ард иргэдээ хамгаалах юм гэнээ. Ичээсэй, болоосой, болиосой, ажлаа хийгээсэй. Гуйж гувшиж их хуралд сонгогдчихоод ажлаа ч хийсэн юм байхгүй, зодолдоод уралцаад суучихийн. Таминь ээ дараагийн сонгууль боллоо ш дээ. Асгасан будаанаас нь болж ард түмний үзэл бодол хоёр хуваагдчихаад байна. Монголчууд эвгүй, хүчгүй болчихоод байна. Эрх баригчдын хувьд морин хуур, намын байрны гарзтай, ард түмний хувьд таван иргэнийээ амь насны хохиролтой тэр явдлыг зөв буруу гэж маргацгаагаад яахав. Өөрөө унасан хүүхэд уйлдаггүй. Гэхдээ л Монгол улс 5 иргэнийхээ амь насыг алдчихаад байхад яагаад эмгэнэл илэрхийлсэнгүй вэ? Арай ч дээ нохой буудсаны дайтай ч бодохгүй байгаа бололтой. Өглөө болгон хэвлэлээр, орой болгон ТВ ээр хэрүүл сонссоор байгаад залхаж байна. Сүүлдээ мэдээ үзэхээс ч дургүй хүрсээр байгаад нөгөө үзэн ядаад байдаг Солонгосын савангийн дуурьтаа орох нээ би.
Одоо болсоон хүмүүсээ. Хэрүүл уруулаа зогсооцгооё. Нэг гараараа нөгөө гараа цохиж өөрийгөө шийтгэлтэй биш дээ. Залуус минь эрх баригчдын хувийн хонзогнолыг дагаж хэд хуваагдаад яахав. Бид чинь тоглоом биш. Монгол хүн, монголын жинхэнэ эзэд. /Улс төржүүлж битгий ойлгоорой./

Шинэ өглөөний мэнд залуусаа. Өнөөдрөөс блогтоо шинэ ангилал нэмлээ. Миний хувьд фото зураг сонирхдог, бас цөөхөн хэмжээний өөрийн авсан зургийн сантай билээ. Үнэхээр тэрхэн агшныг мэдэрч авч чадсан зургууд үнэхээр гайхалтай . Өөрийн гараар авсан та бүхний сонирхож магадгүй зарим нэг патиараа энэхүү булангаар маргаашнаас эхэлж хүргэе гэж бодлоо. Харин өнөөдрийн хувьд хүний бүтээл хийлээ шүү. Гэхдээ хэн нэгний сайтаас хулгайлсангүй Google ахынхаас авсан цөөхөн зураг байгаа. Энэ зургуудыг харахаар энгийн мэт боловч өөрийн эрхгүй бие арзайж байхийн. Тэгэхээр сайн зургууд болтой дог.









Маргаашнаас өөр зургуудаар уулзая даа.

Зиак шинэ 7 хоног эхэллээ. Урам зоригтой сайхан эхэлж байна шүү. Өчигдөр орой Туул орж усанд сэллээ. Ямар ч сайхан байваа. Нэг усанд сэлээд, нэг гарч ирж галын хажууд хорхог идээд орчноосоо тасарваа хэ хэ. Ядаж л 1 сараар залуужив бололтой. Хотын амьдрал нэг л сайн зохихгүй байнаа. Ажил төрөл бүх юмыг хаяад хөдөө явчихмаар санагдаад байхийн. Уг нь хотод дасвал дасахаар л олон жил амьдарсан юмсан. Хөдөөний амьдралын цэвэр тансаг байдлыг мэдрээд амсаад үзчихсэн болохоор тийшээгээ тэмүүлээд байдаг болтой дог. Нэг л тайван, нэг л сайхан, ажил төрөл ч амархан бүтээд байгаа мэт санагддагсан. Уг нь би амьдралыг их өөдрөгөөр харах дуртай хүн л дээ. Улсынхаа нийслэлд амьдрах сайхаан гээд л. Гэхдээ л өнгөрсөн бямба гаригт бүх зүйлд нь уур хүрч л явлаа. Өглөө сэрээд нийтийн тээвэрт суухад кондуктар яаг юунд уурлаад байгаан бүү мэд баахан загнана. Дээрээс нь халаасаа нэгжүүлээд, анзаараггүйхэн үедээ бол утас түрийвч бүгд жогорхой болно дөө хөөрхий. Буугаад алхана нэг л их ууртай, бухимдуу хүмүүсийн дунд. Хажуугаар нь түгжирсэн машинуудын сигнал, жолооч нарын хараал чих өрөмдөнө. Такси барилаа гэхэд 5 алхам газар яваад л 500 төгрөг. Шатахууны үнэ нэмэгдсэн, амьдралын өртөг өндөрссөн аргагүй дээ ч гэж бодогдоно. Ажлын 8 цаг бол учиртай. Дуртай ажилаа хийж байгаа болохоор дороо л өнгөрнө. Гараад дахиад л өглөөний үйл явдал давтагдана. Гэртээ очиж хоол хийж идэх хэрэгтэй. Ямар хоол хийх билээ. Мах хэрэгтэй, гурил авна, ногоо авна. Мах 1 кило нь 5000 төг болчихжээ. Гурил үнэ нь өсчихжээ. Ногоо бол нэр цол нь өөр болохоос хужаа бололтой. Их олон янз байхийм. Монгол хөрсөнд тарьсан хужаа үрийн төмс, монгол хөрсөнд тарьсан монгол үрийн төмс, хужаа хөрсөнд тарьсан хужаа үрийн төмс, хужаа хөрсөнд тарьсан монгол төмс өөр бас юу юуны эрлийзийг хаана тарьсан ч гэнэ вэ. За яахав аргагүйн эрхээр амьдралын шаардлагаар хоолныхоо материалыг аваад гэртээ орно. Гэртээ гэчихжээ. Хөлсний байрандаа. Өөрийн гэсэн орон сууцтай болох ч чамгүй хэцүү ажил бололтой дог. м² нь 800$ аа яа яа. 1 өрөө байр 30-40 сая. 2 өрөө 50-70 сая. 3 өрөө 70-с дээш сая. За өрхийн сарын орлого 700 мянга. Ийм хэмжээний өрхийн орлогтой байхад лизингээр байр олдохгүй ээ. Олдлоо гэхэд сарын 600 мянгыг байрны төлбөртөө өгнө. Цаана нь юугаар амьдрах вэ. За аргаллаа. Өөр ямар нэг эх үүсвэр оллоо. Хэзээ байр маань минийх болох вэ. 40 саяын 1 өрөө лүү зүтгэсэн гэж үзье. Хүүтэйгээ 50 сая элбэгхэн болно. 50,000,000/600,000=84 сар гэхээр 84/12=7 жил. Долоон жил сар болгон 600,000 ийг хийж байж 1 өрөө байртай болох нээ. За за заавал 4 хана авах гэж зүтгээд яахав сайхан хашаа аваад байшин бариад авъя. Зүгээр л нэг цөл болсон хашаа, балгас болсон амбаар авахад дор хаяж 10 сая гэнээ. Ккккк... Болдогсон бол ажилынхаа газрыг чирээд хөдөө явчих юмсан. Зүлгэн дээр гэрээ бариад зүгээр л нэг амьдрахгүй юу. Даанч хөдөө үеийнхнээсээ, цаг үеээсээ хоцроно. Үр хүүхэд маань хөдөө өсөөд бусад хүүхдийн адил боловсрол эзэмшиж чадах билүү. Ганц өөрөө л амьдраад дуусчихдаг, амьдралын утга учир үр удам биш байсан бол ч яахав. Сумын төвд помешикүүд шиг амьдрахад харамсахгүй гэхсэн. Аргагүйн эрхэнд байр түрээслэнэ дээ. Би ч гэсэн байрын хугацаа дуусаад дахиад хөлслөх байр хэд хоног хайлаа. Хэд хоног ч гэж дээ бараг сар. 1 өрөө байр сарын 250-350 мянга. 2 өрөө байр 300-500 мянга. 3 өрөө бол ёстой мэдэхгүй ээ талийж өгч. Даварсан байр хөлслөгчид төлбөрөө заавал бүтэн жилээр нь авахийн гэнээ. Хамгийн доод ханш 250,000 аар бодоход бүтнээр нь өгвөл 3 сая төгрөг. Энэ чинь чамгүй мөнгө. Бүтнээр нь өгөх гэхээр мөнгө хүрдэггүй ээ. 5-6 сараар төлбөр авах байр ёстой ховор юм. Сар хайсны эцэст 16-р хороололд арай гэж 1 өрөө байр оллоо. Засвар хийх шаардлагатай. Бөөн нерв.
1, 2 жилдээ байр хөлслөөд цаашдаа болно доо, болох байлгүй гэсэн залуу хүний өөдрөг сэтгэлээр л явж байна даа. Өсгөөд өгсөн ээж аавыг дахиж шаналгаж байр нэхэж суултай биш. Харин ч ачийг нь хариулах цаг ирчихээд байхад. Ингээд бодохоор байр гэдэг зарим хүний хувьд амьдралын эцсийн зорилго, мөрөөдөл нь болдог гэдэг үнэн юмаа. Насаараа байр, унах унаа хоёрын төлөө ясаа цайтал зүтгээд дөнгөж авангуутаа чад хийчих юм даа. Үнэхээр харамсалтай юмаа. Эцсийн эцэст байр, унаа бол зорилго биш харин зорилгодоо хүрэхэд ашиглах амьдралын хэрэгцээ л шүү дээ. Талх мах шиг л.
Энэ бүхнийг бодохоор цалингаараа амьдрах шиг худлаа юм алгаа. Хэдийг нь хурааж байр авахав. Хэдээр нь өдөр тутмын хэрэгцээгээ хангахав дээ. Өөр л арга замаар, толгойгоо бүүр илүү л ажиллуулж байж байртай болох хэрэгтэй бололтой. Нэгэнт орох оронтой болчихвол бусдыг нь зохицуулж болноо.
За даа тэгээд ТВ радиогоор гарч байгаа хар саарал мэдээллийг энд яриад ч яахав.
Улаанбаатарын амьдралыг бараан талаас нь харвал ийм л байна. Гэхдээ залуусаа ирээдүй өнөөдрөөс эхэлнэ. Өөдрөг байцгаана шүү.

Нэг найзын минь хундаганы үг. Хи хи өвөрмөц хүмүүс бас байна шүү дээ. Ер нь найзууд гэдэг сайхаан. Надад нэг тэрэгний дугуйнууд найзалдаг гэдэг үг шал худлаа юм шиг санагддаг. Манай найзууд лав төсгүй. Өө мартаж орхиж нэг л зүйл нь адил. Шаардлагатай үед хэнийхээ ч төлөө юу ч хийхэд бэлэн. Чадах бүхнээрээ л туслана даа. Харин төсгүйн хувьд гэвэд их юм бий. Нэг нь бүрэг ичимхийгээсээ хорин хэдэн жил амьдрахдаа хүнтэй унтаж ч үзээгүй байхад, харин нөгөөдөх нь Донжуан байх нь бий. Бас нэг нь жоохон амиа нөхөр байхад, нөгөөдөх нь хамаг юмаа бусдад тарааж явнаа. Ингээд бодохоор найзууд маань бүгд л өөр өөрийн сул, давуу талтай. Бие биенийхээ дутуугаа нөхнө. Гэр бүлтэй, ажил төрөлтэй, найз бүсгүйтэй болцгоохоороо
уулзах нь ховордох юмаа. Бүгд л амьдралд хөл гишгэсэн нь энэ юм байлгүй. Уулзахгүй удахаараа найзуудаа санана гэж жигтэйхэн. Харин удаж удаж нэг уулзахаараа тэнгэр газрыг харин ч нэг нийлүүлнэ шүү дээ. Эрчүүд ч гэлээ ярих юм мундахгүй ээ. Сонин хачин ярина, пиво ууна, хална, дурсамж руугаа орцгооно. Гоё доо гоё. Анх шартахад нь бантан хийж өгч байсан, анхны дурлалдаа хаягдахад нь хамт уйлж суусан, анхны захиаг нь хүргэж өгч байсан гээд л... Нэгэнт блог хөтөлж байгаа болохоор зөндөө олон блог найзтай болмоор байна. 100 сая төгрөгтэй байснаас 100 блог найзтай болох юмсан гэж хи хи. Саяын хэд хоног "айл" нилээн хэслээ. Зөндөө чадварлаг блогчид байнаа. Баннер солилцож найз блогууд болох хүмүүс байвал над руу мсжр дээрэй. Ирээдүй блог хэзээ ч нээлттэй шүү.

Хүн ардаа аан гээд уун гэдээ. Үнэхээр энгийн хэрнээ тасархай шийдэлтэй рекламууд байх юмаа. Би уг нь хэтдээ нэг реклам суртачилгааны агент компанитай болох мөрөөдөлтэй явдаг хүн л дээ. Тийм болоод ч тэр үү заримдаа сайн хийсэн реклам харахаар Монголдоо хийчихмээр санагдаад байдгийм. Та бүхэнтэйгээ зарим нэг санаагаа хуваалцаж байхаар шийдлээ. Ганцаараа бодоод бодоод заримдаа олигтой санаа орж ирдэгүй л дээ. Бүгдээрээ хэлэлцвэл гоё гоё санаа төрөх байхаа.

Санаа 1. Олон нийтийн тээврийн хэрэгслийг рекламанд ашиглах. Гэхдээ өвөрмөц байдлаар хүний анхаарлыг татахуйцаар.
Та бүхэн доорхи зургуудыг хар даа. Гайхалтай биш гэж үү. Графит зурдаг, зураг зурах сонирхолтой залуус маань иймэрхүү зүйлийг төвөггүй хийнэ дээ. Хэн бүхний нүд унахаар байгаа биз.

Цоо шинэ өглөөний мэнд хүргэе залуусдаа. Миний бие блог нээгээд 31 дэхээ хонож байна. Хэ хэ тэгэхээр нэг сарын минь ой л гэсэн үг. Өмнө blogspot дээр жилийн хугацаанд блог хөтөлж байсан боловч Монгол блогуудтайгаа илүү ойр блог болмоор санагдаад энэхүү блогыг нээсэн. Үүндээ ч сэтгэл хангалуун байгаа. Гайхалтай блоггерууд зөндөө байнаа. Тэдний араас л суралцах гэж мачийж явна даа. Блогспот дээр байхад блогт маань нэг их хүн ханддаггүй л байлаа. Харин блог.мн д бичлэг оруулж эхэлсэн үндсэндээ 10 гаруйхан хоногт 250 гаруй хүн блогийг минь орж сонирхсонд үнэхээр сэтгэл хангалуун байнаа. Үндэсний бренд гэдэг шал өөр байна шүү. Шинэхэн блог болохоор та бүхнийхээ сэтгэгдлээр ангаж цангаж л явна. Зөвлөмж санал хүсэлтээ үлдээж байвал үнэхээр баярланаа. Хамтран ажиллах, найз блогуудтай болох бол миний чин хүслэн билээ. Миний хувьд блогтоо өөрийн толгойд орж ирсэн шинэ санаа, цаг үеийн тухай бодрол, өөрийн хааяа бичдэг шүлгээ, бусдынхаа бичсэн гайхалтай зүйлсийг та бүхэнтэйгээ хуваалцах болноо. Дээрээс нь олон ангиллалууд нэмэх санаа ч байна. Share.gogo.mn буланд маань танд хэрэгтэй зүйлс байж магадгүй сөхөөд үзээрэй. Заримдаа хэрэгтэй хэрэггүй зүйлс ч сараачиж магадгүй миний гар. Хамгийн гол нь Монгол залуустайгаа үзэл бодлоо хуваалцах блогтой болж байгаадаа л сэтгэл хангалуунаас хангалуун байнаа. Та бүхэндээ амжилт хүсье.

Áè íýã óäàà äóóëæ ñóóëàà
Á¿õ ë õîðâîîãèéí ìóó ìóóõàéí òóõàé
Áýðòýã÷èí ÿëààã ÷ ¿ëäýýëã¿é
Á¿ãäèéã íü äóóëëàà
Õàðèí àíä ìèíü íàäàä óóðëàæ
Õàìãèéí ìóóãààð íàìàéã áèø ÿëààã äóóëëàà ãýæ
¯íýí ñýòãýëýýñýý ãîìäîæ áàéõ þì
¯çýýä ººðèéí ýðõã¿é èíýýä ìèíü õ¿ðëýý
Çàðèì õ¿íä ìóóëóóëæ ñàéëóóëàõ ÿëãààã¿é áàéäàã áîëîëòîé
Çàëõàã àìüäðàëä õàìààðàëòàé ë ÿâáàë áàðàâ áàéäàãã¿é àæ
Õ¿ì¿¿ñ òýäíèéã ìàãòâàë áàÿðëàí õººð÷
Õàìãèéí ìóóãààð õýëñýí ÷, ç¿ãýýðýý.. . ãýýä èíýýõ þì
Òýäíèéã ãîìäîîõã¿éí òóëä áè îäîî áè÷èæ ñóóíà
Òîì áèø ÷, íîì ãàðãàñàí õýðíýý îðóóëñàíã¿é ãýýä
Òýíýã íàìàéã çàãíààä óíàâàë áè ÿàõ áèëýý
Òýãýæ ãýìòýí áîëñíîîñ “ñàéí” ë õ¿í ÿâúÿ

Хишгээ "Галзуу сэтгэлийн дууль"

Òýíãýðèéí ø¿¿õýä ºðãºäºë ãàðãàõ íü:

Áè öàðàé ìóóòàé á¿ñã¿é õ¿í
Áóñäààñ áèø áóðõíààñ ë áè áóðóóã íü ýðäýã
Õººðõºí òºðººã¿é ìèíü çºâõºí
Õàéíãàäóó çóðñàí áóðõíû ë áóðóó
Áóðõàí õ¿í á¿ðèéã çóðäàã
Á¿òýëã¿éòýæ çàðèìä íü àëäàà ãàðãàäàã ÷
Íýãýíò àëäñàíûã çàñàæ áîëîõã¿é áîëîõîîð
Íýìýæ, õàñàí áóñàä õýñãèéã íü õè÷ýýæ á¿òýýäýã
Èéì áàéòàë áóðõàí íàäàä ë ãàíöõàí øóäðàãà áóñ õàíäñàí
È÷ìýýð öàðàéã íàäàä ë ãýæ çóðñàí áîëîõîîð áè ãîìäîëòîé áàéíà
Îíèãîð í¿äòýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Îâîî äîðèóí õàìàð çóð÷èõã¿éäýý
Îðñãîé ø¿äòýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Îìãîëîí ñàéõàí õºмñºã çóð÷èõã¿éäýý
Äàðâàãàð óðóóëòàé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Äàëáàãàð áèø ÷èõ çóð÷èõã¿éäýý
Õýëáýðã¿é õà÷èí í¿¿ð çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Õýíä ÷ ãîëîãäîõîîðã¿é áèå çóð÷èõã¿éäýý
Áîãèíî õ¿ç¿¿òýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Áóñäààñ ë ñàéõàí öýýæ çóð÷èõã¿éäýý
Óíæóó ìºðòýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Óðàìòàé íàðèéõàí áýëõ¿¿ñ çóð÷èõã¿éäýý
Õàâòãàé áºãñòýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Õàâüä ãîëîãäîõîîðã¿é õºõòýé çóð÷èõã¿éäýý
Ìàõëàã áèåòýé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Ìàéãà áèø õºë çóð÷èõã¿éäýý
Òýãøã¿é ìóðóé õóðóóòàé çóðæ áîëíîî, áîëíî
Ãýõäýý…
Òàâõàéã ìèíü ë çºâ çóð÷èõã¿éäýý
Áàñ áîëîîã¿é ýý, ÿàð÷ áàéãààä
Ñàâòàé áýõýý çóðãàí äýýð ìèíü àñãà÷èõààä
Áóääàãã¿é þìàà ãýõýä àð÷÷èõàëã¿éãýýð
Ñýâõ øèã öîîã áèåòýé õýâýýð ìèíü
Àìüäðàëðóó íàìàéã ÿâóóë÷èõñàí þìäàà
Àéäàà òýð ¿åä ÿðüæ ÷àääàã áàéñàíñàí áîë
Àéëã¿é áóðõíûã ñ¿ðä¿¿ëæ çàãíààä ÷ õàìààã¿é
Àõèí ººðèé㺺 ñàéõíààð çóðóóëàõ áàéëàà
Èéìýýñ áè ãîìäîëòîé áàéíà
È÷äýãã¿é áóðõíûã ø¿¿õýä äóóäàæ áàéíà

Òýíãýðèéí ø¿¿õýä ºðãºäºë ãàðãàñàí:
Áóðõíûã çàíàã÷ îâîãòîé Öàðàé ìóóò
(Æè÷:
Îìîãøèæ óóðëàí
Îäîîã õ¿ðòýë ãîìäñîíäîî
“Áóðõíûã ø¿òýã÷” íýðò ººðèéí îâãîî
“Áóðõíûã çàíàã÷” áîëãîí ñîëüñîí áîëíî)

( ªì㺺ëºã÷ººð: Øóäðàãà Õóäàë÷ )

Хишгээ "Галзуу сэтгэлийн дууль"

Áóñäûí í¿äíýýñ àíãèä áè…


Áè áóñäûí í¿äèéã á¿ëòýðòýë
Á¿õíýýñ ñîäîí, á¿ãäýýñ äýýðýíã¿é õàðàãäàõ ãýæ
Á¿ëöýí ÷ ãýëýý áîðõîí, öîãòîé í¿äýý
Á¿õýëä íü õàðààð, áóã øèã õàðàãäòàë íü áóääàã
Õ¿ì¿¿ñ íàìàéã ÿíç ÿíçààð ÿðüäàã
Õ¿ñâýë òýä ìóóëäàã áàñ ñàéëäàã
Äóð íü õ¿ðâýë ìàãòäàã
Äóðã¿éã íü õ¿ðãýâýë ºº÷èëäºã
Óóë íü:
¯õýë íàäàä ýðò èðæ ìàãàä ãýñýíäýý
¯õëèéã òîñîæ òàìûí ºí㺺ð ãî¸ñîí ìèíü ýíý
Øºíººð áóñäàä äîîæîîã¿é õàðàãäàõã¿é ãýñýíäýý
Øóëàì áîëæ òýäíèéã àéëãàõààð ãàíãàðñàí ìèíü ýíý
ªìñºæ ç¿¿ñýí, ºíãºëæ áóäñàíààðàà
ªºðºº áè òýäíýýñ ÿëãàðàõ äóðòàé
Ýíãèéí èæèë áàéäàë, óéòãàðò íýãýí õýìíýëä
Ýðãýõ àìüäðàëûí æàìààð õóòãàëäàí îðîõûã áè õ¿ñäýãã¿é
Õîðâîîä íýãýíò ë “Áè” ãýäýã õ¿ã áàéãààãààñ õîéø
Õóíäàãàí äàõü äàðñ øèã ãàíö ë áàéÿ
Õîäîîäîíä îðîîä øèíãýí àëãà áîëäîã øèã íü
Õîæìûí ¿õëýý èðòýë ñîäîí ë àìüäàðúÿ
Íàéçóóä ìààíü íàìàéã óóðòàé ãýäýã ÷
Íàíäèí íºõºð íü áàéæ áè ÷àääàã
ͺõºä ìààíü íàìàéã çºð¿¿ä ãýäýã ÷
Íîõîé áîëæ òýäíèéã õýçýý ÷ áè áîîðëîõã¿é
Íýã òàëààð áè ìóó õ¿í, ìóóõàé îõèí
ͺ㺺 òàëààð áè ñàéí õ¿í, ñàéõàí îõèí
Á¿òýõã¿é, îëèãã¿éä äóðëàæ, õººöºëäºæ ÿâäàã áîëîõîîðîî áè
Áóñäûí ñàéõíààñ ñ¿ðäñýíäýý, ìàãàäã¿é çýâ¿¿öäýã áàéõ
Ñ¿ã ñ¿íñýíä èòãýæ, øºíººð òýäíèéã ýðäýã áîëîõîîðîî áè
Ñýòãýëäýý òýäíýýñ ººð ãýäãýý ñýì ñýìõýí äîòðîî ìýäýðäýã áàéõ
Ãàäíàõ ºíãºíä ìèíü õóóðòñàí òàíèõ òàíèõã¿é õ¿ì¿¿ñ íàìàéã
Ãàë øèã óóðòàé, ÷óëóó øèã ñýòãýëòýé, øºíº øèã äîòîðòîé ãýæ áîääîã áàéõ
Ýí¿¿õýíä îéðõîí ñýòãýëð¿¿ ìèíü ºíãèéñºí çîðèãòîí õàðèí íàìàéã
Ýõýý ¿ã¿éëñýí áîòãî øèã ýìçýãõýí, óÿðàìòãàé ãýäãèéã ìýäýðíý
Øèë ç¿¿æ, íîì ñóãàâ÷ëààã¿é áîëîõîîð íàìàéã
Øºíººð ë çóãààëæ, ç¿ãã¿éòýæ ÿâäàã áàéõäàà ãýæ òýä òààöãààäàã
Õè÷ýýë ÿðüæ, áîëîâñîí çàãíàäàãã¿é áîëîõîîð íàìàéã
Õîë ÿâàõã¿é, áóñäààñ ÷ ãàâèõã¿é ãýæ òýä ä¿ãíýöãýýäýã
Áóðóóòãàõã¿é ýý, áè òýäíèéã
Áè òèéì ë õàðàãäàõûã õ¿ññýí õîéíî
Óðàëöàõã¿é ýý, áè òýäýíòýé
Óãòàà áè òýãýæ ë õàðàãääàã õîéíî
Òèéìýýñ… Õîðâîîãèéí æàìààð õºãøèðò뺺
Õîâäîã ¿õëèéã èðæ àâòàë íü
Õîðñîë òºð¿¿ëæ, çýâ¿¿í áàéñàí ÷ õàìààã¿é
Áè ÿã îäîîíûõ øèãýý àìüäàðñààð áàéõ áîëíî

Хишгээ "Галзуу сэтгэлийн дууль"

Оршил. Эртээ урдын цагт энэ ардчиллаас өмнөхөн нэгэн улсын төрийн хэргийг улаахан хацарт Можгор нам дангаар шийддэг байв. Можгорийнх гэсэн тодотголгүй л бол ганц алхам ч алхахад хэцүү. Харин Можгорт элсэж, түүний "ах ёсны чин сэтгэлийг" ойлгох юм бол бүх юм окей. Тоглоомын дүрэм маш энгийн. Ах нь дүү нартаа санаа тавина, болохгүй тийш хазайвал жавтий хүртээнэ. Ийм дүрэм бий болоход Можгорын бага насны хүмүүжил чамгүй нөлөөлсөн байна.
Уг нь багадаа ард түмэндээ ачлалтай сайн хүү байсан гэдэг. Бие жижигтэй төрсний гайгаар том хүүхдүүдэд үргэлж дээрэлхүүлэх тул хөрш айлын атаман Ивантай хуурай ах дүү бололцож. Хэсэгтээ сайхан л байлаа. Иван ах хүчтэй, ууртай, хонзогнорхуу болохоор хүн болгон айна. Дүүд нь барагтай бол гар хүрч зүрхэлэхээ болив.
Харин тун удалгүй Иван ах дүү нарыгаа ч харгисладаг гаж донтон болох нь мэдэгдэж эхэллээ. Можгорыг үргэлж зодно, өөрийн хүслээ хүчээр тулгана. Үүний дараа Можгор нэг л зүйлийг яс махандаа шингэтэл ойлгожээ. Ах бол хамгийн хүчирхэг, нууцлаг, бүхнийг зохицуулагч байх ёстой. Ахыг бүгд хүндлэх ёстой. Хүндлэхгүй бол тэр хамгийн аюултай дүү, түүнийг цээрлүүлэхгүй бол толгой цусдана. Үүнээс хойш олон жил өнгөрчээ. Иван ахын жишгээр дүү нараа сургаж, цээрлүүлж бүх зүйлийг хянаж байлаа. Гэтэл гай газар дороос гахай модон дотроос гэгчээр 1990 он гарч байдал өөрчлөгдөв. Дэлхий дахинд шинэ үе ирж Иван ах хүртэл хөгширчээ. Дүү нар ч өсчээ. Шинэчлэлийн вирус салхиар хүчтэй халдварлаж дүү нарын гарыг загатнуулж эхлэв. Тэр дундаа дуулгаваргүй Ховордорж тэргүүтэй эсэргүү нэртэй дүү нарын дуу чангарч эхлэлээ. Бид бол можгор биш харин төрөлхийн л хожгорууд гэж уриалж эхэлцгээв.
Ахад зодуулж залхсан ард түмний санаа сэтгэлийг эргүүлж, цөсийг нь хөөргөж байлаа. Угийн омогшил ихтэй ард түмэн ч амттайхан эрх чөлөөнөөс буцсангүй. Ард түмэнгүй бол можгор ах маань юу ч биш болохоор буруу харж уйлж, зөв харж төв царайлсаар эрх мэдлээ хожгор хэмээн өөрсдийгөө нэрийдэх дүү нарт шилжүүлэв. Үнэндээ бүх эрх мэдлийг биш л дээ. Ахад үнэнч дүү нар байсан болохоор можгор болон хожгорууд ард түмний хамтран эзэмшигч боллоо. Можгорын зүрхэнд хонзон үлдсэн л байж таараа. Нэг тогооноос хооллох болсон хожгоруудын толгойн дээр халуун шөл хөмрөх өдөр заавал ирнэ гэж нууцхан шүдээ хавирч үлдлээ. Сурсан занг сураар боох биш дээ. Можгоруудын хонзон, арга барилыг жулдрайхан хожгор байтугай бурхан багш ч ойлгоход хэцүү. Сайнтай муутай олон ч сонгуулийн нүүр үзвээ.

Эхлэл. Эртээ урдын цагт биш энэ жилийн 7 сард улсын хэргийг шийтгэх 76 цэцнийг сонгох их уралдаан болвоо. Зарим тойрогт 7 чавганц уралдаад 1 нь түрүүлэв. Энэ бол зайлшгүй л зүйл учраас ард түмэн нэг их гайхсангүй. Болдог юм болдгоороо боллоо ёсоороо жамаар гэж. Гэтэл зарим нэгэн тойрогт чавганцтай уралдсан залуус хол хойно хаягдав. Энэ юу болвоо. Эр бяр нь жагссан залуусыг тасархай хаяж хурд хүчээ гайхуулсан чавганцуудын ихэнхи нь можгорынх гэсэн шошготой байв. Энэ онд аль хэдийнээ 7 болсон хожгоруудад цэцдийн уралдаан мэдээж таалагдсангүй. Гэхдээ зарим нэг Можгор намын залуусыг хол хаясан Хожгор намын чавганцуудыг эс тооцвол.

Өрнөл болон хардалт. Олон асуулт гарч ирэв. Олны гайхшыг төрүүлсэн тэр чавганц нар үнэхээр биологийн хуульд захирагддаггүй бие махбодийг бурхнаас өвлөв үү, магадгүй хөнгөн атлетикаар төгс болтлоо хичээллэв үү. Аль эсвэл залуус стадионыг 10 тойрж байхад 3 тойроод шүүгчийн "маш санаандгүй гаргасан " алдааны харгайгаар тойргоо гүйцээлгүй илүү тоолуулаад түрүүлчихэв үү.
Сүүлийн таамаглал амьдралд илүү ойр учраас хожгорууд эсэргүүцэх нь мэдээж. Ард түмэн юу болоод байгааг сэхээрч чадахгүй байв. Нүд чих нь болсон олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүд 2 талцан секунд тутам эфирт нь өөрийгөө шудрага иргэн гэж нэрийдсэн можгор болон хожгоруудын ам шүд алдсан тангараг цуурайтаж байлаа. Ганц гэрчлэх хүн нь бурхан багш байсан хэдий ч Можгор намын хонзогнол, сүрдүүлгээс айгаад өргөөнөөсөө ч цухуйсангүй. Бурхан багшийн үгүйд бүх л зүйл замбараагаа алдаж эхлэв. Чавганцад хожигдсон доголон нулимстай залуусын бухимдал, уралдааныг дахиулах сонрхолтой хэсэг бүлэг можгор болон хожгорууд, үнэн учрыг олох гэж гайхаш нь тасарсан ард түмний урсгал Ах намын байрны өмнө цугларлаа.
Можгор ахынхан сандарч эхлэв. Гишүүдээ цуглуулав. Мэргэн арга хайж эхэллээ. Хожгоруудаас нэг нүүдэл түрүүлж харах хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол уралдааныг шүүсэн шүүгчдийн "маш санаандгүй алдаа" илрэх аюулд оржээ. Энэ илэрвэл ертөнцийн төгсгөлөөс ялгаа байсангүй. "Өөрийг нь өөрөөр нь багалзуурдуулъяа", "Хүний гараар могой бариулъяа","Өрөвдүүлье, Монголчууд ялагдаж байгаа талд нь ордог шүү дээ" гэх зэргийн олон санал гарч ирлээ. Удтал зөвлөлдсөний эцэст дээрхи аргуудын комбинаци болох намын байрыг золионд гаргасан "Хүчирхийлэлд өртсөн можгор" нэртэй аргыг дуу нэгтэй сонголоо. Зарим нь тэр дороо хувцасаа сольж гараад намын байр луугаа чулуу шидэж эхлэв. Зарим нь цагдаа цэргийн байгууллага руу утасдан жагсаалыг тараах хүн хүч явуулахгүй байхыг зарлигдав . Харин жагсаалыг дэврээх салхи болгох зориулалтаар цөөн тооны цагдаа хүслээ. Мэдээж Монголын төрд энэ мэтийн жагсаалыг нэг их сүр болголгүй, хүчирхийлэл үүсгэлгүйгээр тараачих хангалттай тооны цагдаа цэрэг байлгүй яахав. Бүх зүйл төлөвлөснөөр болж байлаа. Авчирсан цөөхөн цагдаа нь цугласан олныг резинэн сумаар буудаж шарыг нь хөдөлгөчихөөд зугтаж байв. Үнэндээ цагдаа нарын буруу ч гэж юу байхав. Удирдлагууд л муур хулгана болох ажлыг зохион байгуулсан. Цагдаа нарыг болон гэнэнхэн хожгоруудыг жагсаалын галыг дарахад бус харин гал дээр шар тос асгахад ашиглаж байв. ТВ-р намын дарга байраа сахин сууж байна, зэрлэг бүдүүлэг танхайчууд цагдаа зодож, түймэр тавьж байна гэх мэдээллүүд ар араасаа хөврөв. Гэнэн итгэмтгий, цагаан цайлган, түргэн ууртай Монголчуудын тархийг хялбархан угаав. Салхи эргэлээ.
Ард түмэн Можгоруудыг өрөвдөж эхлэв. Төр төмөр нүүрээ энэ танхайчуудад гаргах ёстой гэж бүгд л шуугиж эхлэв. Одоо нэгэнт санасандаа хүрч байгаа оножээ. Одоо ард түмнээс зөвшөөрлийг нь авчихсан учраас сахилгагүй дүү нарыг цээрлүүлэх цаг нь иржээ. Онц байдал зарлан, мэдээллийн хэрэгслүүдийг хааж байгаад хуягт танк, цагдаа цэрэг дайчлан буудаж алахыг нь алж, баривчлахыг баривчлав. Ард түмний сэтгэл дээр тоглосон эмгэнэлт жүжиг өндөрлөлөө. Одоо ганц байгаа мэдээллийн хэрэгслээр дуртай юмаа яриж, дунд чөмгөөрөө жиргэх л үлдлээ.

Төгсгөл. Энэ бүхний дүнд хэн юу хожив.Ард түмний ойлгосноор буюу, ард түмэнд Можгор намын ойлгуулснаар намын байрыг шатаасан, уран зургийн галлерей дээрэмдсэн хүмүүс л хожсон мэт. Гэтэл өөрсдөө за та нар дээрэмд, шатаа, та нар бол эрх чөлөөт хүмүүс, та нарыг юу ч зогсоож чадахгүй гэж зогсохдоо ил ба далд хэлбэрийн камераар бүгдийг баримтжуулж авсан. Энэ бүхний эцэст ард түмний сэтгэлийг эргүүлсэнийхээ дараа бичлэгээ буцааж гүйлгээд л хялбархаан гэгчээр бүгдийг баривчлаад хоричихлоо. Цагдаа болон жагсагчид адилхан л ард түмэн. Жагсагчдийн уур хилэнг өөрсдөөсөө зайлуулан цагдаа цэрэгт шилжүүлснээр ард түмэн өөрөө өөрсдийгөө шийтгэж байна. Өөрөө өөрөөсөө өшөө авч байна. Эрх баригчид энд хожлоо.
Энэ бүхний дүнд хэн хохиров. Мэдээж ард түмэн. Эв нэгдлээрээ, үр хүүхэд хань ижлээрээ хохирлоо.
Энэ бүхэн хэний буруу вэ? Эрх баригч 2 нам, учраа мэдэхгүй жижиг намууд, булхай хийгчид, ялагдаж сураагүй, ойворгон хүмүүс энэ бүхэнд буруутай. Эд хэн бэ гэдгийг бид зөв таних л чухал. Хэдий болтол хүний тоглоом болж, өөрөө өөрсдийгөө шийтгэх юм бэ? Монголчууд бид чинь эвтэй байхдаа хүчтэй.

Үхлийн тухайн хааяа би боддогийм.
Үг сольж үзсэн ч юм шиг заримдаа санагддаг
Царил барьсан хар хувцастай хүн санаанд ордоггүй.
Царайлаг төрхөнд нь гуниг нэвчсэн бүсгүй харин байдаг.
Бүдэг бадаг оюунд минь сүүмэлзэж
Бүүр түүрхэн үзэгдэж булингар үүсгээд оддог.