Ямар ч хүний яриандаа хамгийн их хэрэглэдэг үг бол “би” гэсэн үг байдаг. Хоёр хүн уулзаад ярьж байна. “Би ингэлээ, би тэглээ , би тэгэх байсан юм “. Нөгөө хүн нь энэ хооронд бодож байдаг. Харин би бол тэгнэ, би тэгсэн гээд л. Тэгээд ярианыхаа завсар заагаар мөн л “би”-гээ ярьж эхлэнэ дээ.
Тэгвэл эдийн засаг гэдэг үг амьдралд маань хэр хэрэглэгддэг вэ? Мөн ялгаагүй бидний амны уншлага шүү дээ. Орой болгон зурагтаар улс орны эдийн засаг гээд ярьж байна. Оюутны байранд ороход “Ойрд гэрээс мөнгө ирэхгүй эдийн засгийн байдал бүрхэг байнаа”гэж ярих, ямар ч сонин аваад харсан эдийн засаг гэдэг үг нэжгээд орсон л байгаа даа. Ухаан орсон цагаасаа л бид ТҮЦ-с худалдаа хийж, нийтийн унаанд сууж эдийн засгийн харилцаанд орж эхэлдэг.
Мөч тутам , алхам тутам тааралдах энэхүү үгийн дор бид юуг ойлгодог вэ? Эдийг засахуй урлагаа гэж... Баахан тоо, статистик, лут лут томъёогоор л ихэнхи маань төсөөлдөг. Энэ төсөөллөөр бол эдийн засагч хүн амьд тооны машин байх ёстой . Хэдэн “том ” эдийн засагч л байвал тоо бодож нүдээ эргэлдүүлж байгаад сайхан сайхан арга зам тодорхойлоод , түүгээр нь бид яваад л бүх юм болчихгүй. Магадгүй үүнийг бүр оргүй үгүйсгэж болохгүй байх л даа. Гэхдээ л...
Монголын маань эдийн засагчдын дунд өөрийнхөө эдийн засгийг ч бөөцийлөөд авч явж чадахгүй бойтоглоод явж байдаг хүмүүс цөөнгүй. Тэдний нэг л болчихгүй юмсан. Биеэ засаад гэрээ зас, гэрээ засаад төрөө зас гэсэн ардын минь сайхан үг бий.
Миний хувьд зөв замаар явсан, явж буй гайгүй хэдэн бизнесмэнийг жинхэнэ эдийн засагчид гэж боддог юм. Тэд л эдийг засах урлагийн цаад мөн чанарыг ойлгож чадсан хүмүүс юм шиг санагддаг. Цөөнгүй эдийн засгийн мэргэжилтнүүд энэ дунд явж буй. Мэргэжлээ амьдралдаа хэрэгжүүлж чадсан, олон олон хүнийг ажлын байраар хангаж “тэжээж” байгаа хүмүүс. Татвараа төлөөд , нийгэмдээ тустай үйл ажиллагаа явуулаад улс орныхоо эдийн засгийн нэгээхэн хэсгийг өргөөд л явж байна.
Бүх хүнээ байг гэхэд олонхи маань баялаг, мөнгө бүтээх чин эрмэлзэлтэй, түүнийхээ төлөө зүтгэлтэй бол манай мэргэжилтнүүдтэй мөн сайхан гар нийлэхсэн. Ийм ард түмэнтэй бол ерөнхий бодлого, арга замыг нь тодорхойлоод чиглүүлээд өгөх чадвартай эдийн засагчид тийм олон биш ч гэлээ цөөнгүй төгсөж байна. Хамтдаа хөгжинө гэдэг энэ.
Энэ бол бүх хүн эдийн засаг сур гэсэн үг бишээ. Үнэхээр тухайн хүн тэр бүр энэ талын мэдлэг эзэмших боломжгүй байж болох юм. Хүн бүхэн их дээд сургуульд сураад эдийн засаг судлана гэдэг хэцүү. Гэхдээ анхан шатны практик мэдлэгийг заавал тэндээс хайх хэрэггүй л болов уу !? Хөдөлмөр гэж амьдралын том сургууль , алдаа оноо гэж профессор багш байна.
Ингээд бодохоор бүх хүн эдийн засагч , харин сургуульд нь сурч байгаагийн хувьд бид “ахлах” эдийн засагчид. Гэрэл гэгээ , баялаг , сайн сайхан, эрх чөлөөний төлөө тэмүүлж байдаг миний мэргэжил сайхаан. Би бахархаж байна. Илүү ихийг сурч мэдэхийг хүсэж байна.


2007 он.